Techniek

Aquarium Verlichting


aquarium verlichtingWanneer je een aquarium gaat kopen moet je er goed over nadenken welke verlichting je wilt gaan gebruiken. In een aquarium is de juiste belichting vooral voor de planten van belang maar ook voor de vissen. In dit artikel gaan we vooral in op het belang voor de planten en het voorkomen algen. Vooral veel licht in combinatie met te weinig voedingstoffen heeft negatieve gevolgen voor de planten. Met algen groei tot gevolg. Daar komt ook nog eens bij dat sommige planten veel en anderen weinig licht nodig hebben. Alhoewel dit  niet zo heel erg van belang is. Invallend zonlicht is in ieder geval iets wat je beter kunt vermijden, anders zul je zeker last krijgen van algen.

 
Hoe lang moet het licht branden?

De gebieden waar onze aquarium vissen en planten vandaan komen liggen rond de evenaar. Daarom

moeten we de lampen ongeveer 8 tot 12 uur per dag laten branden. Planten en vissen hebben regelmaat nodig om goed te kunnen functioneren. Daarom moet je zorgen dat de verlichting op gezette tijden aan en uit geschakeld wordt. Daarvoor kun je een tijd schakelklok gebruiken. Als je meerdere tl lampen hebt kun je er voor kiezen om deze apart te schakelen. Als je er dan 10 tot 20 minuten verschil op instelt kun je zon op en ondergang een beetje nabootsen. 

 

Hoeveel licht is nodig?

De Mythe!
Men hoort en leest vaak dat je zoveel mogelijk licht moet produceren om te zorgen dat je planten goed kunnen groeien en dat geld dan vooral voor de kleinere voorgrond planten en planten met een rode kleur. Een sterke verlichting word dan geadviseerd en het liefst ook nog reflectoren om zo een maximaal mogelijke licht opbrengst te genereren. Dit verhaal klopt niet helemaal!


Ik zal proberen om het op een eenvoudige manier uit te leggen. Deze uitleg gaat niet te diep in op de chemische kant van het verhaal maar is een globale voorstelling van het proces zodat iedereen het concept makkelijk kan volgen. De geadviseerde lichtsterkte word vaak sterk overdreven. Met de geadviseerde lichtsterkte voor een bepaalde plant bedoeld men eigenlijk de maximale lichtsterkte die de plant nodig heeft voor zijn maximale fotosynthese proces. Sterkere verlichting heeft dan geen nut meer.  Planten kunnen het echter ook goed doen met veel minder licht. 
Wat gebeurt er namelijk wanneer we we sterke verlichting boven het aquarium hangen? 
Licht zorgt ervoor dat planten hun fotosynthese kunnen uitvoeren en hierbij word zoals iedereen weet zuurstof geproduceerd, maar dat niet alleen ook de bouwstoffen die de plant nodig heeft om te groeien. Om die bouwstoffen te produceren heeft de plant niet alleen licht maar ook ingrediënten nodig in de vorm van mineralen, sporenelementen en CO2. Wordt de licht intensiteit opgeschroefd dan zal de plant maximaal het fotosynthese proces aangaan. Het probleem ontstaat nu wanneer er van een van de ingrediënten niet voldoende aanwezig is. De plant  kan dan geen goede volledige bouwstenen aanmaken. Deze deze bouwstenen van slechte kwaliteit kunnen niet gebruikt worden om te groeien en worden geloosd. Hier maken algen weer gebruik van. De gevolgen zijn ons allen bekend. Om nu te voorkomen dat we een tekort hebben van een van de ingrediënten kunnen we 2 dingen doen. We kunnen meer plantenvoeding in al zijn vormen en CO2 toevoegen wat automatisch betekend dat er meer kosten bijkomen of we schroeven de verlichting intensiteit en/of duur terug. Met minder verlichting is zijn er ook minder hoeveelheden van de ingrediënten nodig en kan de plant toch goede bouwstenen aanmaken. de plant zal wel minder snel gaan groeien maar dat heeft ook alleen maar voordelen. (minder onderhoud!)

Een goede richtlijn is 0.3 tot 0.5 Watt per liter aquariumwater. Deze richtlijn geld voor de meeste aquaria en alleen voor tl verlichting. De beste manier is om eerst na te denken welke aquarium vissen je wilt gaan houden. Dat is voor de meeste beginners het belangrijkste. Aan de hand daarvan kun je bepalen welke planten hier het best bij passen. En aan de hand daarvan kun je de lichtsterkte bepalen. Een planten aquarium bijvoorbeeld heeft meer licht nodig dan een amazone biotoop. Het is ook mogelijk om bij een sterke verlichting toch planten en vissen te houden die minder licht prefereren. Door drijf planten te gebruiken creëer je schaduwrijke gebieden in je aquarium.

 

Lichtkleur

Dag licht ziet er wit uit maar bestaat in werkelijkheid uit verschillende kleuren. Wie wel eens en acetyleenbrander heeft gebruikt weet dat je zonder toevoeging van zuurstof een oranje geelachtige vlam krijgt die absoluut niet heet genoeg is om metaal mee te branden, maar zodra je zuurstof begint toe te voegen word de vlam steeds witter en uiteindelijk blauw en dan is hij heet genoeg om ijzer te smelten. Zo kunnen we kort door de bocht temperatuur aan een kleur koppelen. Rood voor zwak licht en blauw voor sterk licht. En groen en geel liggen daar nog eens tussen in.
Terwijl men er vroeger vanuit ging dat waterplanten vooral van rood en blauw licht hielden blijkt uit recent onderzoek dat dat planten een zeer breed lichtspectrum weten te waarderen, maar een duidelijke stofwisseling toename vertonen in het rode deel van het spectrum.
Maar algen doen het juist goed in het blauwe lichtbereik.

De licht kleur van de lampen is erg belangrijk deze kan namelijk de groei van aquarium planten op verschillende manieren beïnvloeden. Zo bevorderd een licht kleur van 3600 Kelvin bij de meeste planten de groei van de stengel en vanaf 6000 Kelvin worden de planten voller en blijven ze kleiner. Dit kan per plant wat variëren al naar gelang de lichtbehoeften van de plant.

3000º kelvin- warm wit is gelijk aan kort na zon's opgang

4000º kelvin- neutraal wit gelijk aan 10 uur in de ochtend

6000º kelvin- daglicht wit gelijk aan de middag van een zomerse dag.


TL-Groeilampen

Bij het uitzoeken van lampen voor boven onze planten aquarium moeten we een lamp kiezen met een lichtspectrum dat zo dicht mogelijk bij dat van de zon in de buurt komt. met de speciale groeilampen (groluxplantcolorenz.) word geprobeerd dit na te bootsen, maar tl verlichting komt hier altijd tekort. De 800 series van bv. Phillips hebben max. maar 3 pieken in hun kleurenspectrum, de 900 serie heeft er al 5 en geeft daardoor een natuur getrouwere kleur weer.  Dit wetende maakt het deze lampen meteen een stuk onaantrekkelijker voor ons aquarium. Algen willen we immers het liefst voorkomen. Daarom een speciale groeilamp nooit alleen gebruiken.Het nadeel van een perfecte groeilamp met genoeg oranjerood is dat deze een geel licht geeft waarin kleuren niet mooi uitkomen. En omdat het oog ook wat wil kun je een grolux (die door zijn groter aandeel in blauw kleuren mooier laat uitkomen) het beste combineren met een lamp die wat minder in het blauwe spectrum zit.
Een voorbeeld van een goede combinatie (die ook nog eens een stuk goedkoper zijn) is Philips TL-D 830 en 860 of Philips TL-D 830 en 865 de laatste oogt nog iets frisser. De 830 geeft meer rood licht en kun je het beste als achterste lamp gebruiken, omdat de meeste planten achteraan staan.

UV licht

Uit recente onderzoeken is gebleken dat algen het vooral goed doen wanneer er veel UV licht beschikbaar is. Dit zie je vaak terug in ondiepe beekjes met helder water. Maar wanneer het water wat geliger word door afgevallen bladeren bijvoorbeeld dan word de UV straling al sterk weg gefilterd en dan doen algen het minder goed. Nu is het grootste probleem dat tl verlichting ook UV licht uitstraalt en dus algen vriendelijk is. Hier zijn momenteel 2 oplossingen voor.

Tl verlichting met een UV filter. 

Dennerle heeft een nieuwe tl-5 lamp op de markt die ze hebben omwikkeld met een folie die het UV licht blokkeert.  Andere merken zullen dit waarschijnlijk snel volgen.

LED-verlichting-AquariumLed verlichting.

Led verlichting is in opkomst. Ook in de aquarium wereld. Voordeel is dat led geen UV licht bevat.

Lees ook het artikel over led verlichting in het aquarium

 

Wanneer moet je de lampen vervangen.

De licht sterkte van een gewone tl lamp loopt na een jaar sterk terug. Dit is met het blote oog niet waar te nemen. Daarom word geadviseerd ze na een jaar vervangen. De dunnere versie de tl5 hoef je pas na 2 jaar te vervangen. Het zelfde geld ook voor de echte aquarium lampen.
Zeggen ze? Ik denk dat zolang je planten er goed opstaan je niks hoeft te doen. 

 

 

Planten

Planten kunnen aan een bepaalde lichtkleur wennen, waarbij de bladeren van planten pigmenten ontwikkelen die zich aan een bepaald kleurenspectrum hebben aangepast. Als de lichtkleur verandert is opnieuw aanpassen voor deze bladeren niet mogelijk en zullen ze afsterven, wat je vaak ziet bij aanschaf van nieuwe planten. De plant moet dan nieuwe bladeren aanmaken om zich weer optimaal van voedingstoffen te kunnen voorzien.

Houd je daarom aan de eenmaal gekozen licht kleur. Wil je toch veranderen, vervang dan een lamp per keer en wacht tenminste 2 maanden voor je de volgende lamp vervangt.

 

Led verlichting

Led verlichting is helemaal in opkomst en ook uitermate geschikt voor het aquarium. Met led verlichting vermindert ook de kans op algen! Wil je meer weten over led verlichting in het aquarium dan kun je in het artikel "de waarheid over led verlichting in het aquarium" veel interessante informatie vinden met handige tips om kosten te besparen.


Vond je dit artikel interessant? Deel het dan aub zodat meer mensen een mooi aquarium kunnen houden en onze hobby kan groeien. Heb je vragen of opmerkingen stel ze dan hieronder.

Login Form